REET Level 1 Syllabus 2026 PDF Download

The REET Level 1 Syllabus 2026 has been released by the Board of Secondary Education, Rajasthan (BSER) for candidates appearing in the Rajasthan Eligibility Examination for Teachers (REET) Level 1.
The syllabus includes important subjects such as Child Development & Pedagogy, Language I, Language II, Mathematics, and Environmental Studies. Candidates should study the subject-wise topics and download the official REET Level 1 Syllabus 2026 PDF to prepare according to the latest syllabus.
REET Level 1 Syllabus 2026 Overview
| Particular | Details |
|---|---|
| Examination Name | Rajasthan Eligibility Examination for Teachers (REET) 2026 |
| Conducting Body | Board of Secondary Education, Rajasthan (BSER) |
| Level | Level 1 |
| Subjects | Child Development & Pedagogy, Language I, Language II, Mathematics & Environmental Studies |
| Total Questions | 150 |
| Total Marks | 150 |
| Duration | 2 Hours 30 Minutes |
| Syllabus Status | Released |
| Download Link | Click Here |
| Official Website | rajeduboard.rajasthan.gov.in |
REET Level 1 Syllabus 2026 PDF Download – Direct Link
Candidates can download the REET Level 1 Syllabus 2026 PDF from the direct link given below.
REET Level 1 Syllabus 2026 Subject-wise
REET Level 1 Syllabus 2026 Subject-wise
This syllabus for REET Level 1 (Classes 1 to 5) is divided into five sections:
- Section I is Child Development and Pedagogy, which covers topics such as growth and development, individual differences, personality, intelligence, diverse learners, learning difficulties, adjustment, learning processes, motivation, teaching-learning strategies, assessment and evaluation, action research, RTE Act 2009, NEP 2020, and Rajasthan’s child welfare schemes.
- Section II is Language I (First Language), where candidates can choose from English, Sanskrit, Urdu, Sindhi, Punjabi, Gujarati, or Hindi, covering unseen passages, grammar, language teaching methods, skills development, and evaluation.
- Section III is Language II (Second Language), with similar content as Language I but at a different level.
- Section IV is Mathematics, covering whole numbers, fractions, unitary law, average, profit-loss, simple interest, geometry, measurement, logical thinking, curriculum importance, data management, evaluation methods, error analysis, and remedial teaching.
- Section V is Environmental Studies, covering family, clothes and habitats, professions, culture and civilization, Rajasthan general knowledge, transport and communication, personal hygiene, living beings, water, earth and space, mountaineering, environmental pedagogy, and ICT. All questions are multiple-choice (MCQ).
REET Child Development and Pedagogy Syllabus 2026: Section 1 (बाल विकास एवं शिक्षण विधियाँ)
- बाल विकास : वृद्धि एवं विकास की संकल्पना, विकास के विभिन्न आयाम एवं सिद्धान्त, विकास को प्रभावित करने वाले कारक (विशेष रूप से परिवार एवं विद्यालय के संदर्भ में) एवं अधिगम से उनका संबंध
- वंशानुक्रम एवं वातावरण की भूमिका
- व्यक्तिगत विभिन्नताएँ : अर्थ, प्रकार एवं व्यक्तिगत विभिन्नताओं को प्रभावित करने वाले कारक
- व्यक्तित्व : संकल्पना, प्रकार व व्यक्तित्व को प्रभावित करने वाले कारक, व्यक्तित्व का मापन
- बुद्धि : संकल्पना, सिद्धान्त एवं इसका मापन, बहुबुद्धि सिद्धान्त एवं इसके निहितार्थ
- विविध अधिगमकर्ताओं की समझ : पिछड़े, विमंदित, प्रतिभाशाली, सृजनशील, अलाभान्वित-वंचित, विशेष आवश्यकता वाले बच्चे एवं अधिगम अक्षमता युक्त बच्चे
- अधिगम में आने वाली कठिनाइयाँ
- समायोजन की संकल्पना एवं तरीके, समायोजन में अध्यापक की भूमिका
- अधिगम का अर्थ एवं संकल्पना, अधिगम को प्रभावित करने वाले कारक
- अधिगम के सिद्धान्त एवं इनके निहितार्थ
- बच्चे सीखते कैसे हैं ? अधिगम की प्रक्रियाएँ, चिन्तन, कल्पना एवं तर्क
- अभिप्रेरणा व इसके अधिगम के लिए निहितार्थ
- शिक्षण अधिगम की प्रक्रियाएँ, राष्ट्रीय पाठ्यचर्या रूपरेखा–2005 के संदर्भ में शिक्षण अधिगम की व्यूह रचना एवं विधियाँ
- आकलन, मापन एवं मूल्यांकन का अर्थ एवं उद्देश्य, समग्र एवं सतत् मूल्यांकन, उपलब्धि परीक्षण का निर्माण, सीखने के प्रतिफल
- क्रियात्मक अनुसन्धान
- शिक्षा का अधिकार अधिनियम–2009 अध्यापकों की भूमिका एवं दायित्व
- राष्ट्रीय शिक्षा नीति 2020 (NEP 2020) : प्रारंभिक बाल्यावस्था देखभाल एवं शिक्षा, बुनियादी साक्षरता एवं संख्या ज्ञान, स्कूलों में पाठ्यक्रम एवं शिक्षण शास्त्र, शिक्षक, समतामूलक एवं समावेशी शिक्षा, स्कूल शिक्षा के लिए मानक निर्धारण एवं प्रत्यापन
- राजस्थान की समसामयिक बाल कल्याणकारी शैक्षिक योजनाएँ
REET Language I – First Language Syllabus 2026: Section 2 (भाषा – प्रथम)
REET Hindi Syllabus 2026: Section 2 (हिंदी)
- एक अपठित गद्यांश में से व्याकरण संबंधी प्रश्न : पर्यायवाची, विलोम, वाक्यांशों के लिए एक शब्द, शब्दार्थ, शब्द शुद्धि, उपसर्ग, प्रत्यय, संधि और समास, संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, अव्यय
- एक अपठित गद्यांश में से प्रश्न : रेखांकित शब्दों का अर्थ स्पष्ट करना, वचन, काल, लिंग ज्ञात करना, दिए गए शब्दों का वचन, काल और लिंग बदलना
- वाक्य रचना, वाक्य के अंग, वाक्य के प्रकार, पदबंध, मुहावरे और लोकोक्तियाँ, विराम चिह्न
- भाषा की शिक्षण विधि, भाषा शिक्षण के उपागम, भाषा दक्षता का विकास
- भाषायी कौशलों का विकास (सुनना, बोलना, पढ़ना, लिखना), हिंदी भाषा शिक्षण में चुनौतियाँ, शिक्षण अधिगम सामग्री, पाठ्य पुस्तक, बहु-माध्यम एवं शिक्षण के अन्य संसाधन
- भाषा शिक्षण में मूल्यांकन, उपलब्धि परीक्षण का निर्माण, समग्र एवं सतत् मूल्यांकन, उपचारात्मक शिक्षण
- राजस्थानी भाषा एवं बोलियों का सामान्य परिचय
REET English Syllabus 2026: Section 2 (अंग्रेजी)
- Unseen Prose Passage – Synonyms, Antonyms, Spellings, Word-formation, One Word Substitution
- Unseen Prose Passage – Parts of Speech, Tenses, Determiners, Degrees of comparison
- Framing Questions Including Wh-questions, Active and Passive Voice, Narration, Knowledge of English Sounds and Phonetic Symbols
- Principles of Teaching English, Methods and Approaches to English Language Teaching
- Development of Language Skills, Teaching Learning Materials (Text books, Multi-Media Materials and other Resources)
- Comprehensive & Continuous Evaluation, Evaluation in English Language
REET Sanskrit Syllabus 2026: Section 2 (संस्कृतम्)
- एकम् अपठितं गद्यांशम् आधारीकृत्य व्याकरण-सम्बन्धिनः प्रश्नाः – शब्दरूप-धातुरूप-कारक-विभक्ति-उपसर्ग-प्रत्यय-सन्धि-समास-सर्वनाम-विशेष्य-विशेषण-अव्ययेषु प्रश्नाः
- एकम् अपठितं गद्यांशम् राजस्थानस्य इतिहासं कलां संस्कृतिं चाधारीकृत्य प्रश्नाः – रेखांकितपदेषु क्रियापद-चयन-वचन-लकार-लिंग-सन्धि-समास-विशेष्य-विशेषणज्ञान-विलोमशब्दा-प्रश्नाः
- लकारपरिवर्तन-प्रश्नाः (लट्-लङ्-लुट्-विधिलिङ्लकारेषु)
- संख्याज्ञान-माहेश्वर-सूत्र-सम्बन्धिनः प्रश्नाः
- संस्कृतानुवादः, वाच्यपरिवर्तनम् (लट्-लकारस्य) वाक्येषु प्रश्ननिर्माणम्, अशुद्धिसंशोधनम्, संस्कृतसूक्तयः
- (क) संस्कृतभाषा-शिक्षण-विधयः, (ख) संस्कृतभाषा-शिक्षण-सिद्धान्ताः
- संस्कृतभाषाकौशलस्य विकासः (श्रवणम्, सम्भाषणम्, पठनम्, लेखनम्)
- संस्कृताध्यापनस्य अधिगमसाधनानि संस्कृतपाठ्यपुस्तकानि, संस्कृतशिक्षणे संप्रेषणस्य साधनानि
- संस्कृतभाषा-शिक्षणस्य मूल्यांकन-सम्बन्धिनः प्रश्नाः, मौखिक-लिखितप्रश्नानां प्रकार, सततमूल्यांकनम्, उपचारात्मकशिक्षणम्
REET Urdu Syllabus 2026: Section 2 (اُردو)
- نثری اقتباس پر مبنی سوالات : عبارت نہی، معانی الفاظ، اعراب، واحد جمع، مذکر مؤنث، متضاد، مترادف
- نثری اقتباس پر مبنی سوالات : مواد کی سمجھ، فعل، فاعل، مفعول
- جملے کی اقسام، زمانہ
- اسم اور اس کی اقسام، ضمیر اور اس کی اقسام، صفت کی اقسام
- محاورے اور کہاوتیں، رموز اوقاف
- اردو زبان کی تدریس کے مقاصد، اردو زبان کی تدریس کے اصول، تدریسی طریقہ کار
- زبان کی مہارتیں (سننا، بولنا، پڑھنا، لکھنا) اور ان کی نشوونما، اردو نصاب تعلیم، اردو پڑھنا اور لکھنا سکھانے کے طریقے، زبان کی تدریس میں معاون اشیاء
- جانچ اور اس کے طریقے، معروضی اور مسلسل جانچ (اندازه قدر)، سوالات اور ان کی قسمیں
REET Sindhi Syllabus 2026: Section 2 (सिंधी)
- नसुर जो टुकड़ो (पैराग्राफ) (गद्यांश) राजस्थान जे कला, साहित्य, संस्कृति जी बाबत दर्सी किताबन खां सवाल पुछया वंदा – उनवान, मुश्किलन अखरन जी माना, अददु, जिंस, इस्म, सिफत, जमीर, फइल, जमान वगैरह
- टुकड़े में कोई इस्तलाहु या पहाको हुजे उन जी माना, अखलाकी सिख्या
- गाल्हाइण जा अठ लफ्ज़ – मुख्तिसर जाण
- सिंधी भाषा जी आईबेटा (वर्णमाला), लिपियुन जी जाण
- साधी माना वारा लफ्ज़, लफ्ज़न जी रचना अग्याड़्यूं ऐं पछाड़्यूं
- जिद, अददु, जिंस, जमान, इस्तलाह ऐं पहाका
- सिंधी भाषा बुधण, गाल्हाइणु, पढ़ण, लिखण, सिखण ऐं सेखारण जा तरीका
- सिंधी भाषा पढ़ण, पढाइण, लिखण, गाल्हाइण जो मूल्यांकन
- जबानी ऐं लिखत सुवालन जा किस्म
REET Punjabi Syllabus 2026: Section 2 (ਪੰਜਾਬੀ)
- ਇੱਕ ਅਣਡਿੱਠੇ ਵਾਰਤਕ ਪੈਰ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਵਿਆਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ – ਤਤਸਮ ਸ਼ਬਦ, ਤਦਭਵ ਸ਼ਬਦ, ਦੇਸੀ ਸ਼ਬਦ, ਵਿਦੇਸੀ ਸ਼ਬਦ, ਬਹੁ-ਅਰਥਕ ਸ਼ਬਦ, ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ, ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ, ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਸ਼ਬਦ, ਸ਼ੁੱਧ-ਅਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਬਦ
- ਇੱਕ ਅਣਡਿੱਠੇ ਵਾਰਤਕ ਪੈਰ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ – ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ; ਲਿੰਗ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੱਸਣਾ; ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਕਾਲ ਬਦਲਣਾ
- ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਤੇ ਵਰਨਮਾਲਾ, ਲਗਾਂ-ਮਾਤਰਾਂ, ਲਗਾਖਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਸ੍ਵਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ
- ਅਗੇਤਰ-ਪਿਛੇਤਰ, ਕਾਰਕ, ਵਿਸ਼ਰਾਮ-ਚਿੰਨ੍ਹ, ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ
- ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸੂਤਰ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਕੌਸ਼ਲਾਂ (ਸੁਣਨਾ, ਬੋਲਣਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ, ਲਿਖਣਾ) ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ-ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ, ਭਾਸ਼ਾ ਪੁਸਤਕਾਲਾ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ
- ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਇਕਾਂਗੀ, ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਉਦੇਸ਼, ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮੁਲਾਂਕਣ
REET Gujarati Syllabus 2026: Section 2 (ગુજરાતી)
- એક અપઠિત ગદ્યાશ અને એક અપઠિત પદ્યાશ – બોધગમ્યતા, નિષ્કર્ષ, વ્યાકરણ અને મૌખિક યોગ્યતા સંબંધિત પ્રશ્નો
- વ્યાકરણ – સંજ્ઞા, સર્વનામ, પર્યાયવાચી શબ્દ, વિરોધી શબ્દ, ઉપસર્ગ, પ્રત્યય, સંધિ, સમાસ, શબ્દ સમૂહ માટે એક શબ્દ, શબ્દોના અર્થ, કાળ, વચન, લિંગ, સંયોજક, નિપાત
- વાક્યરચના – વાક્યના પ્રકાર, રૂઢિપ્રયોગ, કહેવતો
- ગુજરાતી ભાષાની શિક્ષણ પદ્ધતિ – ગુજરાતી ભાષાની શિક્ષણપદ્ધતિના સિદ્ધાંત, બાળકમાં ગુજરાતી ભાષાનો વિકાસ
- ગુજરાતી ભાષાના કૌશલ્યો – શ્રાવણ, કથન, વાંચન, લેખન; શૈક્ષણિક સાધનસામગ્રી, પાઠ્યપુસ્તક, ગુજરાતી ભાષા શિક્ષકની સજ્જતા, ગુજરાતી ભાષામાં વપરાતા વિરામ ચિહ્નોના પ્રકાર અને મહત્વ, વાક્યના અર્થના આધારે તેનો ઉપયોગ
- ગુજરાતી ભાષાશિક્ષણમાં મૂલ્યાંકન, લેખિત અને મૌખિક કસોટી માટેના પ્રશ્નોના પ્રકાર, સતત મૂલ્યાંકન, ઉપચારાત્મક કાર્ય અને તેમાં મદદરૂપ સાધન
REET Language II – Second Language Syllabus 2026: Section 3 (भाषा – द्वितीया)
REET Hindi Syllabus 2026: Section 3 (हिंदी)
- एक अपठित गद्यांश आधारित व्याकरण संबंधी प्रश्न : युग्म शब्द, वाक्यांशों के लिए एक शब्द, उपसर्ग, प्रत्यय, संधि, समास, संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रिया, लिंग, वचन, काल, शब्द शुद्धि
- एक अपठित पद्यांश पर आधारित प्रश्न : भाव सौंदर्य, विचार सौंदर्य, नाद सौंदर्य, शिल्प सौंदर्य, जीवन दृष्टि
- वाक्य रचना, वाक्य के अंग, वाक्य के भेद, पदबंध, मुहावरे, लोकोक्तियाँ, कारक चिह्न, अव्यय, विराम चिह्न
- भाषा शिक्षण विधि, भाषा शिक्षण के उपागम, भाषायी दक्षता का विकास
- भाषायी कौशलों का विकास (सुनना, बोलना, पढ़ना, लिखना), शिक्षण अधिगम सामग्री, पाठ्य-पुस्तक, बहु-माध्यम एवं शिक्षण के अन्य संसाधन
- भाषा शिक्षण में मूल्यांकन (सुनना, बोलना, पढ़ना, लिखना), उपलब्धि परीक्षण का निर्माण, समग्र एवं सतत् मूल्यांकन, उपचारात्मक शिक्षण
- राजस्थानी भाषा की सामान्य जानकारी
REET English Syllabus 2026: Section 3 (अंग्रेजी)
- Unseen Prose Passage – Linking Devices, Subject-Verb Concord, Inferences
- Unseen Poem – Identification of Alliteration, Simile, Metaphor, Personification, Assonance, Rhyme
- Modal Auxiliaries, Common Idioms and Phrases, Literary Terms – Elegy, Sonnet, Short Story, Drama
- Basic knowledge of English Sounds and symbols
- Principles of Teaching English, Communicative Approach to English Language Teaching, Challenges of Teaching English: Difficulties in learning English (role of home language, multilingualism)
- Methods of Evaluation, Remedial Teaching
REET Urdu Syllabus 2026: Section 3 (اُردو)
- نثری اقتباس پر مبنی سوالات : عبارت نہی، فعل، فاعل مفعول، جملے کی اقسام اور ہائیت، زمانہ
- شعری جزو بند پر مبنی سوالات : شعر فہمی، معانی الفاظ، ردیف، قافیہ، تشبیہ، استعارہ، مبالغہ
- حروف اور اقسام حروف، اسم اور اس کی اقسام، ضمیر اور اس کی اقسام
- محاورے اور کہاوتیں، رموز اوقاف
- اردو املا اور رسم الخط، اردو زبان کی تدریس اور لسانیات، مصوتے اور مصمتے
- اردو زبان کی تدریس کے اصول، اردو پڑھنا اور لکھنا سکھانے کے طریقے، تدریسی طریقہ کار
- اردو تدریس کے لیے منصوبہ بندی، سالانہ منصوبہ، یونٹ کا منصوبہ، سبق کا منصوبہ
- تدریس زبان کی مشکلات، جدید تدریسی طریقے، معروضی اور مسلسل جانچ (اندازه قدر)
- معالجاتی تدریس (Remedial Teaching)
REET Sindhi Syllabus 2026: Section 3 (सिंधी)
- नसुर जो टुकड़ो (पैराग्राफ) (गद्यांश) राजस्थान जे कला, साहित्य, संस्कृति जी बाबत दर्सी किताबन खां सवाल पुछया वंदा – उनवान, मुश्किलन अखरन जी माना, अददु, जिंस, इस्म, सिफत, जमीर, फइल, जमान वगैरह
- टुकड़े में कोई इस्तलाहु या पहाको हुजे उन जी माना, अखलाकी सिख्या
- नज़्म, बैतु या कविता (पद्यांश) में सवाल – उनवान, मुश्किलन अखरन जी माना, कविता से वास्तो रखंदड़ सवालन जा जवाब
- सिंधी भाषा जी आईबेटा (वर्णमाला), लिपियुन जी जाण
- ग्रामर – गाल्हाइण जा अठ लफ्ज़ मुख्तसर जाण
- जिद, अददु, जिंस, इस्तलाह, पहाका ऐं चवणियूं
- खत, दरख्वास्त, मजमून
- सिंधी भाषा बुधण, गाल्हाइणु, पढ़ण, लिखण, सिखण ऐं सेखारण जा तरीका
- सिंधी भाषा पढ़ण, पढाइण, लिखण, गाल्हाइण जो मूल्यांकन
- जबानी ऐं लिखत सुवालन जा किस्म
REET Punjabi Syllabus 2026: Section 3 (ਪੰਜਾਬੀ)
- ਇੱਕ ਅਣਡਿੱਠੇ ਵਾਰਤਕ ਪੈਰ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਵਿਆਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ – ਅਗੇਤਰ-ਪਿਛੇਤਰ, ਬਹੁ-ਅਰਥਕ ਸ਼ਬਦ, ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ, ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ, ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ, ਲਿੰਗ, ਵਚਨ ਅਤੇ ਕਾਲ
- ਇੱਕ ਅਣਡਿੱਠੇ ਕਾਵਿ-ਬੰਦ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ – ਵਿਚਾਰ-ਸੁਹਜ, ਭਾਵ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸ਼ੈਲੀ, ਪ੍ਰਸੰਗ, ਸਿੱਖਿਆ, ਰਸ, ਅਲੰਕਾਰ, ਛੰਦ, ਸੁਰ-ਤਾਲ, ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ
- ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ (ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰ), ਪੰਜਾਬੀ ਸ੍ਵਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਨਮਾਲਾ, ਲਗਾਂ-ਮਾਤਰਾਂ, ਲਗਾਖਰ ਅਤੇ ਦੁੱਤ-ਅੱਖਰ
- ਸ਼ਬਦ ਭੇਦ: ਨਾਂਵ, ਪੜਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ, ਕਿਰਿਆ, ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ, ਸੰਬੰਧਕ, ਯੋਜਕ ਅਤੇ ਵਿਸਮਕ
- ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸੂਤਰ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਕੌਸ਼ਲਾਂ (ਸੁਣਨਾ, ਬੋਲਣਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ, ਲਿਖਣਾ) ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ-ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ, ਭਾਸ਼ਾ ਪੁਸਤਕਾਲਾ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ
- ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਇਕਾਂਗੀ, ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਉਦੇਸ਼, ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਦੇਖਣ-ਸੁਣਨ ਸਾਧਨ- ਅਰਥ, ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
REET Sanskrit Syllabus 2026: Section 3 (संस्कृतम्)
- एकमपठितं गद्यांशमाधारीकृत्य व्याकरण-सम्बन्धिनः प्रश्नाः – शब्दरूप-धातुरूप-कारक-विभक्ति-उपसर्ग-प्रत्यय-सन्धि-समास-सर्वनाम-विशेष्य-विशेषण-विलोमशब्द-कर्तृ-क्रियापदचयन-वचन-लकार-लिंग-अव्ययेषु प्रश्नाः
- राजस्थानस्य इतिहासं कलां संस्कृतिं चाधारीकृत्य एकः अपठितः पद्यांशः वा श्लोकः – सन्धि-समास-कारक-प्रत्यय-छन्द-लकार-विशेष्य-विशेषण-विलोमशब्द-क्रियापदचयन-वचन-लकार-लिंग-अव्यय-सम्बन्धिनः प्रश्नाः
- संख्या-ज्ञानम्
- माहेश्वरसूत्राणां सम्बन्धिनः प्रश्नाः
- स्वर-व्यंजन-उच्चारणस्थानानि
- समय-ज्ञानम्
- वाच्य-परिवर्तनम् (लट्-लकारे)
- संस्कृतानुवादः
- अशुद्धिसंशोधनम्
- संस्कृत-सूक्तयः
- लकारपरिवर्तन-प्रश्नाः (लट्-लङ्-लृट्-विधिलिङ्-लकारेषु)
- रेखांकितपदानि आदृत्य प्रश्न-निर्माणम्
- (i) संस्कृतभाषा-शिक्षण-विधयः (ii) संस्कृतभाषा-शिक्षण-सिद्धान्ताः (iii) संस्कृत-शिक्षणाभिरुचिप्रश्नाः
- संस्कृतभाषाकौशलस्य विकासः (श्रवणम्, सम्भाषणम्, पठनम्, लेखनम्)
- संस्कृतशिक्षणे–अधिगमसाधनानि, संस्कृतशिक्षणे संप्रेषणस्य साधनानि, संस्कृतपाठ्यपुस्तकानि
- संस्कृतभाषाशिक्षणस्य मूल्यांकन-सम्बन्धिनः प्रश्नाः
- मौखिक-लिखितप्रश्नानां प्रकाराः, सततमूल्यांकनम्, उपचारात्मक-शिक्षणम्
REET Gujarati Syllabus 2026: Section 3 (ગુજરાતી)
- એક અપઠિત ગદ્યાશ અને એક અપઠિત પદ્યાશ – બોધગમ્યતા, નિષ્કર્ષ, વ્યાકરણ અને મૌખિક યોગ્યતા સંબંધિત પ્રશ્નો
- વ્યાકરણ – સંજ્ઞા, સર્વનામ, વિશેષણ, ક્રિયાવિશેષણ, ઉપસર્ગ, પ્રત્યય, સંધિ, સમાસ, લિંગ, વચન, કાળ, સંયોજક, નિપાત
- વાક્યરચના – વાક્યોના પ્રકાર, કારક ચિહ્ન, અવ્યય, શબ્દજ્ઞાન: તત્સમ, તદભવ, દેશજ (ગુજરાતી પ્રાંતના શબ્દો)
- ગુજરાતી ભાષાની શિક્ષણ પદ્ધતિઓ – ગુજરાતી ભાષાની શિક્ષણ પદ્ધતિના સિદ્ધાંત, બાળકમાં ગુજરાતી ભાષાનો વિકાસ, ગુજરાતી ભાષા શીખવવાની વિધિવત આદાન-પ્રદાન (મૌખિક અને લેખિત) પદ્ધતિઓ
- ગુજરાતી ભાષાના કૌશલ્યો અને તેનો વિકાસ – શ્રાવણ, કથન, વાંચન, લેખન; શૈક્ષણિક સાધનસામગ્રી, પાઠ્યપુસ્તક, ગુજરાતી ભાષાશિક્ષકની સજ્જતા
- ગુજરાતી ભાષા શિક્ષણમાં મૂલ્યાંકન, લેખિત અને મૌખિક કસોટી માટેના પ્રશ્નોના પ્રકાર, સતત મૂલ્યાંકન, લેખનશૈલી, ગુજરાતી ભાષાના શબ્દોનું શુદ્ધ ઉચ્ચારણ, આરોહ-અવરોહ સાથે કથન
REET Mathematics Syllabus 2026: Section 4 (गणित)
- एक करोड़ तक की पूर्ण संख्याएँ, स्थानीय मान, तुलना, गणितीय मूल संक्रियाएँ – जोड़, बाकी, गुणा, भाग; भारतीय मुद्रा, वैदिक गणित
- भिन्न की अवधारणा, उचित भिन्नें, समान हर वाली उचित भिन्नों की तुलना, मिश्र भिन्न, असमान हर वाली उचित भिन्नों की तुलना, भिन्नों की जोड़ बाकी, अभाज्य एवं संयुक्त संख्याएं, अभाज्य गुणनखण्ड, लघुत्तम समापवर्त्य, महत्तम समापवर्तक
- ऐकिक नियम, औसत, लाभ-हानि, सरल ब्याज
- समतल व वक्रतल, समतल व ठोस ज्यामितीय आकृतियाँ, समतल ज्यामितीय आकृतियों की विशेषतायें – बिन्दु, रेखा, किरण, रेखा खण्ड, कोण एवं उनके प्रकार
- लम्बाई, भार, धारिता, समय, क्षेत्रमापन एवं इनकी मानक इकाइयां एवं उनमें संबंध, वर्गाकार तथा आयताकार वस्तुओं के पृष्ठ तल का क्षेत्रफल एवं परिमाप
- गणित की प्रकृति एवं तर्क शक्ति, पाठ्यक्रम में गणित की महत्ता, गणित की भाषा, सामुदायिक गणित, आंकड़ों का प्रबंधन
- औपचारिक एवं अनौपचारिक विधियों द्वारा मूल्यांकन, शिक्षण की समस्याएं, त्रुटि विश्लेषण एवं शिक्षण एवं अधिगम से संबंधित, निदानात्मक एवं उपचारात्मक शिक्षण
REET Environmental Studies Syllabus 2026: Section 5 (पर्यावरण अध्ययन)
- परिवार – आपसी संबंध, एकल एवं संयुक्त परिवार, सामाजिक बुराईयां (बाल विवाह, दहेज प्रथा, बालश्रम, चोरी), दुर्व्यसन (नशाखोरी, धूम्रपान) और इनके व्यक्तिगत, सामाजिक एवं आर्थिक दुष्परिणाम
- वस्त्र एवं आवास – विभिन्न ऋतुओं में पहने जाने वाले वस्त्र, घर पर वस्त्रों का रख-रखाव, हस्त करघा तथा पावरलूम, जीव जन्तुओं के आवास, विभिन्न प्रकार के मानव-आवास, आवास और निकटवर्ती स्थानों की स्वच्छता, आवास निर्माण हेतु विभिन्न प्रकार की सामग्री
- व्यवसाय – अपने परिवेश के व्यवसाय (कपड़े सिलना, बागवानी, कृषि कार्य, पशुपालन, सब्जीवाला आदि), लघु एवं कुटीर उद्योग, राजस्थान राज्य के प्रमुख उद्योग एवं हस्तकलाएं, उपभोक्ता संरक्षण की आवश्यकता, सहकारी समितियां
- हमारी सभ्यता, संस्कृति – राष्ट्रीय प्रतीक, राष्ट्रीय पर्व, राजस्थान के मेले एवं त्यौहार, राजस्थान की वेशभूषा एवं आभूषण, राजस्थान का खान-पान, राजस्थान की वास्तुकला, राजस्थान के पर्यटन स्थल, राजस्थान की प्रमुख विभूतियां एवं गौरव, राजस्थान की विरासत (प्रमुख दुर्ग, महल, स्मारक), राजस्थान की चित्रकला, राजस्थान की लोकोक्तियां, राजस्थान के लोकदेवता
- राजस्थान का सामान्य ज्ञान
- परिवहन और संचार – यातायात और संचार के साधन, सड़क पर चलने और यातायात के नियम, यातायात के संकेत, संचार साधनों का जीवन शैली पर प्रभाव
- अपने शरीर की देख-भाल – शरीर के बाह्य अंग और उनकी साफ-सफाई, शरीर के आंतरिक अंगों की सामान्य जानकारी, संतुलित भोजन की जानकारी और इसका महत्व, सामान्य रोग (आंत्रशोथ, अमीबायोसिस, एनीमिया, फ्लुओरोसिस, मलेरिया, डेंगू) – उनके कारण और बचाव के उपाय, पल्स पोलियो अभियान
- सजीव जगत – पादपों और जंतुओं के संगठन के स्तर, सजीवों में विविधता, राज्य पुष्प, राज्य वृक्ष, राज्य पक्षी, राज्य पशु, संरक्षित वन क्षेत्रों एवं वन्य जीव (राष्ट्रीय उद्यान, वन्य जीव अभयारण्य, बाघ संरक्षित क्षेत्र, विश्व धरोहर) की जानकारी, पादपों तथा जंतुओं की जातियों का संरक्षण, कृषि पद्धतियां
- जल – जल, वन, नमभूमि और मरूस्थल की मूलभूत जानकारी, विभिन्न प्रकार के प्रदूषण एवं इनका नियंत्रण, जल के गुण, जल के स्रोत, जल-प्रबंधन, राजस्थान में कलात्मक जल स्रोत, पेयजल व सिंचाई स्रोत
- हमारी पृथ्वी व अंतरिक्ष – सौर परिवार, भारत के अंतरिक्ष यात्री
- पर्वतारोहण – पर्वतारोहण में कठिनाईयां एवं काम आने वाले औजार, भारत की प्रमुख महिला पर्वतारोही
- पर्यावरण अध्ययन के क्षेत्र एवं संकल्पना – पर्यावरण अध्ययन का महत्व, समाकलित पर्यावरण अध्ययन, पर्यावरण शिक्षा के अधिगम सिद्धान्त, पर्यावरण अध्ययन का विज्ञान एवं सामाजिक विज्ञान विषयों के साथ अन्तर्सम्बन्ध एवं क्षेत्र
- पर्यावरणीय शिक्षाशास्त्र – संकल्पना प्रस्तुतीकरण के उपागम, क्रियाकलाप, प्रयोग/प्रायोगिक कार्य, चर्चा, समग्र एवं सतत मूल्यांकन, शिक्षण सामग्री/सहायक सामग्री, शिक्षण की समस्याएं, सूचना एवं संचार प्रौद्योगिकी